شنبه 3 آبان 1393 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 16:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

جاروبرقی باکتری‌ها ساخته شد

همشهری آنلاین: محققان یک شرکت تولیدکننده جاروبرقی در انگلیس موفق به ساخت یک دستگاه خانگی شبیه به جاروبرقی شده‌اند که تمام باکتری‌ها و میکروب‌های محیط را نابود می‌کند.

پیشگیری از بیماری آبزیان با نانوذرات نقره

همشهری آنلاین: یک محقق ایرانی موفق به ساخت فیلتر نانویی شد که از طریق آن می‌توان بیماری‌های آبزیان پرورشی را پیشگیری کرد.

تیم انشین کاراته در مسابقات بین‌المللی ژاپن سوم شد

همشهری آنلاین: تیم منتخب انشین کاراته با کسب ۳ مدال برنز عنوان سومی مسابقات بین‌المللی ژاپن را از آن خود کرد.

راز درخشندگی برخی حشرات و ماهی‌ها کشف شد

همشهری آنلاین: محققان دانشگاه بریستول با بررسی گسترده بر روی ماهی‌ها و سوسک‌های درخشنده توانستند مکانیسم تولید انعکاس زیبای نور در این جانداران را کشف کنند.

چهاردهمین نمایشگاه بین‌المللی محیط زیست برگزار می‌شود

همشهری آنلاین: چهارهمین نمایشگاه بین‌المللی محیط زیست با شعار "اقتصاد سبز اقتصاد مقاومتی" با حضور سازمان‌ها، نهادها، صنایع، شرکت‌ها و تشکل‌های مردمی محیط زیستی دوم تا پنجم اسفندماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار می‌شود.

اوکراین در استانه انتخابات

همشهری‌آنلاین: اولین انتخابات پارلمانی اوکراین پس از سقوط رئیس‌جمهور پیشین این کشور فردا، یکشنبه چهارم آبان برگزار می‌شود.

نشست ۱+ ۵ دوشنبه در لندن برگزار می‌شود

همشهری آنلاین: معاون وزیر امور خارجه آمریکا به منظور دیدار با کشورهای عضو گروه ۱+۵ و گفت‌وگو در خصوص برنامه هسته‌ای ایران طی هفته جاری به لندن سفر می‌کند.

ضرورت مناسب‌سازی ایستگاه‌های مترو برای معلولان

عضو حقوقدان شورای اسلامی شهر تهران با اعلام اینکه دنیا درباره معلولان ۳ مرحله کلی را پشت سر گذاشته است، گفت: مرحله نخست، نگاه پزشکی به معلول به‌عنوان شخصی بود که نقص عضو داشت، در مرحله دوم، یکسری حقوق برای معلولان به‌منظور ورود آنها به جامعه و انجام کارهای خودشان درنظر گرفته شد و در مرحله سوم، موضوع حقوق کامل برای معلولان مطرح شد که گفتند یک معلول همان حق و حقوقی را دارد که یک شهروند سالم دارد و معلولان در همه زمینه‌ها با شهروندان عادی کاملاً برابر هستند.

سرمقاله روزنامه‌های ۳ آبان

همشهری آنلاین: پیگیری اسیدپاشی در اصفهان و حاشیه‌های طرح امر به معروف و نهی از منکر از جمله موضوعاتی بودند که در ستون سرمقاله برخی از روزنامه‌های شنبه-۳آبان-جای گرفتند.

آب گریپ فروت در برابر دیابت

همشهری آنلاین: آب گریپ‌فروت به اندازه‌ی داروهایی مانند متفورمین که برای کاهش قند خون مصرف می‌شود موثر است.

شیرکاکائو، نوشیدنی مناسب برای بعد از ورزش

همشهری آنلاین: همیشه بین همه‌ی افرادی که ورزش می‌کنند این دغدغه وجود دارد که بعد از جلسات ورزشی چه بخورند و چه بنوشند! به خاطر اینکه گفته می‌شود تا دو ساعت بعد از ورزش هر آنچه مصرف بشود با سرعت زیادی جذب می‌شود.

نزاجا قهرمان چوگان چهارجانبه طارق خان ترین شد

همشهری آنلاین: صبح جمعه دوم آبان ماه دیدارهای رده‌بندی و فینال رقابت های چوگان جام طارق خان ترین برگزار شد.

سه طلا و سه برنز جوانان ایران در روز نخست مسابقات

همشهری آنلاین: در پایان روز نخست رقابت های بین المللی جام جمهوریت ترکیه، آزادکاران جوان کشورمان سه مدال طلا کسب کردند و فرنگی کاران صاحب سه مدال برنز شدند.

تداوم صدرنشینی ذوب آهن در پایان هفته دوم لیگ برتر وزنه‌برداری

همشهری آنلاین: تیم وزنه‌برداری ذوب آهن در پایان هفته دوم لیگ برتر وزنه‌برداری به صدرنشینی خود در این رقابت‌ها ادامه داد.

دومین دوره مسابقات نمایشی و حرکت‌های مهارتی برگزار شد

همشهری آنلاین: دومین دوره مسابقات نمایشی و حرکت‌های مهارتی، با حضور ۲۰ شرکت کننده، به مناسبت هفته تربیت بدنی برگزار شد.

شهرداری ارومیه قهرمان والیبال ساحلی جام بانک تجارت شد

همشهری آنلاین: تیم شهرداری ارومیه با شکست بیمه کار آفرین به مقام قهرمانی مسابقات والیبال ساحلی قهرمانی کشور، جام یادواره شهدای بانک تجارت دست یافت.

پیروزی منیزیم فردوس و نیروی زمینی

همشهری آنلاین: هفته دوم لیگ برتر هندبال مردان کشور با برگزاری ۵ دیدار به اتمام رسید.

۳ طلا، ۲ نقره و ۱۳ برنز تیم وادوکای در مسابقات جهانی گرجستان

همشهری آنلاین: تیم منتخب کاراته سبک وادوکای ایران در جام جهانی گرجستان با کسب ۳ طلا، ۲ نقره و ۱۳ برنز به کار خود پایان داد.