سه شنبه 10 شهریور 1394 | به روز شده: 19 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 17:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

اظهارات ضدو نقیض مسئولان محیط‌زیست درباره تلف شدن گوزن‌های زرد

هفته گذشته ۲گوزن زرد ایرانی حین انتقال به زیستگاه‌های یزد و خوزستان تلف شدند.

سجاد زارعیان قهرمان مسابقات اسکواش نشنال کلوز شد

همشهری آنلاین: در فینال این مسابقا زارعیان با غلبه بر شاملی به عنوان قهرمانی دست یافت.

هفته ۲ سری A: پیروزی رم بر مدافع عنوان قهرمانی

همشهری آنلاین: در مصاف تیم پایتخت‌نشین رم با قهرمان فصل قبل، این تیم میزبان بود که موفق شد به برتری دست پیدا کند.

شیر را گرم بخوریم یا سرد؟

همشهری آنلاین: یک متخصص طب سنتی گفت: شیر گاو تقویت کننده مغز بوده و رطوبت آن را زیاد می‌کند، برطرف کننده فراموشی, مالیخولیا و وسواس بوده و مقوی قلب است، همچنین برای افراد سوداوی و مزاج خشک مفید بوده و ملین شکم است.

بوکس قهرمانی آسیا: حذف محمدپور با ناداوری/ شاهکار شاهینی مقابل بوکسور مغولستان

همشهری آنلاین: بوکسور وزن ۵۲ کیلوگرم کشورمان در حالی که نمایش بهتری نسبت به حریف خود داشت، در نهایت با رای داوران از گردونه رقابت‌ها کنار رقت.

ادعای سیا: هند می‌خواست به تاسیسات اتمی پاکستان حمله کند

براساس ادعای یک سند سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) که از حالت محرمانه خارج شده، "ایندیرا گاندی"، نخست‌وزیر پیشین هند قصد حمله نظامی به تاسیسات اتمی پاکستان را داشت تا مانع دستیابی این کشور به تسلیحات هسته‌ای شود.

آب، قهوه، آلبالو و شکلات شما را می‌کشد، اگر...

همشهری آنلاین: انسان از اولین قدمی که روی زمین برداشته تا کنون در تلاش بوده از قرارگیری در معرض سموم مختلفی که می‌توانند اندام‌های داخلی بدن را از کار انداخته و منجر به مرگ او شوند،‌ جلوگیری کند.

هفته سوم بوندس‌لیگا: سومین پیروزی دورتموند و سومین شکست گلادباخ

همشهری آنلاین: تیم بوروسیا دورتموند در پی غلبه بر هرتا برلین به سومین پیروزی پیاپی خود دست یافت. تیم بوروسیا مونشن‌گلادباخ اما این بار هم ناموفق بود و سومین شکست پیاپی خود را تجربه کرد.

خراسان رضوی قهرمان مسابقات کشوری سبک شوتوکان jska شد

همشهری آنلاین: مسابقات قهرمانی کشور سبک شوتوکان jska در دو بخش مردان و زنان برگزار شد و استان خراسان رضوی عنوان قهرمانی رقابت‌ها را از آن خود کرد.

آشنایی با روش تهیه والوان با گوشت بره و پیازچه

همشهری آنلاین: این غذا را با تن ماهی و گوشت چرخ کرده هم می‌توان درست کرد.

هفته ۲ لالیگا: پیروزی قاطع رئال مقابل بتیس

همشهری آنلاین: رئال مادرید در یک بازی یک‌طرفه بتیس را گل‌باران کرد. بارسلونا به زحمت از سد مالاگا گذشت.

هنـوز عضلات غیـرتم فلج نشده

زهرا جاهد: می‌گویند بیماری «دیستروفی دوشن» یک بیماری ژنتیک (تحلیل پیشرونده عضلانی) است که از مادر به فرزند پسر انتقال داده می‌شود و فراوانی آن یک در ۳۵۰۰ کودک است.

بازگشت به مسیر المپیک

محمدرضا آخوندی: عملکرد احسان حدادی، نایب‌قهرمان پرتاب دیسک المپیک لندن و ستاره تاریخی دوومیدانی ایران در رقابت‌های قهرمانی جهان در پکن، بسیار دور از ذهن و تأسف‌برانگیز بود.

دورتموند، ‌صدر جدول را از بایرن مونیخ پس گرفت

بوروسیا دورتموند با پیروزی درخشان ۳ بر یک برابر هرتا برلین به هشتمین برد متوالی خود زیرنظر توماس توخل دست پیدا کرد و دوباره بالاتر از بایرن مونیخ صدرنشین بوندس‌لیگا شد.

سومین پیروزی بسکتبال ایران در جام ویلیام جونز

همشهری آنلاین: تیم ملی بسکتبال ایران به سومین پیروزی خود در سومین بازی دست یافت.

ایثارگران بدانند؛ اجرای قانون جامع از توهم تا واقعیت(۱۵)

برابر ماده۳ قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینه‌های ضروری به کارکنان دولت مصوب ۷۵/۲/۲۶، کمک‌ هزینه فوت مستخدم شاغل، بازنشسته و افراد تحت تکفل وی معادل ۲۰برابر حداقل حقوق مبنای قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت که برای سال۹۴ مبلغ ۱۱/۰۰۸/۰۰۰ریال است، پرداخت می‌شود.

تعویق نشست اوناسور درباره مناقشه مرزی ونزوئلا و کلمبیا

همشهری‌آنلاین: اتحادیه ملت های آمریکای جنوبی موسوم به اوناسور نشست برای رسیدگی به تنش مرزی بین ونزوئلا و کلمبیا را به تعویق انداخت.

کتاب یکی بود، یکی نبود منتشر شد

همشهری‌آنلاین: انتشارات سیمای شرق، کتاب «یکی بود، یکی نبود» را با موضوع تحلیل جریانات اجتماعی دوران پس از درگذشت مرتضی پاشایی، به قلم اسماعیل رمضانی منتشر کرد.