شنبه 9 خرداد 1394 | به روز شده: 22 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 17:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

پدیده ابرهای عدسی

همشهری آنلاین: پدیده ابرها و شکل‌های انها همیشه مورد توجه دانشمندان هواشناسی و بخصوص عکاسان طبیعت قرار دارد.

جشنواره‌های شمسه الگوی ملی شود

کارگردان و فیلمنامه‌نویس تلویزیون و سینمای کشور گفت: اگر جشنواره‌های شمسه با ظرفیت منحصربه‌فردی که دارد بتواند به‌صورت سراسری برگزار شود موجب کشف استعدادهای بیشتری می‌شود و می‌تواند یک الگوی ملی باشد.

شهر برای مناسبت‌های نیمه خرداد آماده می‌شود

ستاد مرکزی آماده‌سازی شهرداری تهران برای مراسم بزرگداشت امام خمینی (ره)، تشکیل شده است تا امکانات مورد نظر برای برگزاری هرچه مناسب‌تر این مراسم مهیا شود.

سخنرانی درباره چیستی و چگونگی نظریه پردازی در هنر

همشهری آنلاین: دکتر سید مصطفی مختاباد، استاد دانشگاه تربیت مدرس در دومین نشست ازمجموعه نشست‌های کرسیهای آزاد اندیشی با موضوع چیستی و چگونگی نظریه‌پردازی هنر سخنرانی می‌کند.

سه و نیم میلیون سال زندگی روی زمین

همشهری آنلاین: با یک کشف جدید، عمر انسان بر روی این کره خاکی به سه و نیم میلیون سال رسید!

دیوار‌نگاری زن ۶۵ ساله‌

لیسبون> انتخاب دیوارنگاری (گرافیتی) سرگرمی ویژه بیشتر جوانانی است که در کشور‌های غربی گاهی بدون مجوز نیز به این کار می‌پردازند اما زنی پرتغالی در سن ۶۵سالگی همچنان روی دیوار‌های شهرش نقاشی و طرح می‌کشد.

فقط جریمه‌ مؤثر نیست

مانی رهنما : در حال حاضر در تهران وقت بسیاری از شهروندان در ترافیک هدر می‌رود.

بیکاری ۴۰ درصدی در چند شهرستان

معاون اجتماعی وزیر کشور گفت: ۱۱شهر کشور بیکاری بیش از ۴۰درصد دارند.

میوه، پوست مردم را کند

تازه‌ترین گزارش بانک مرکزی از وضعیت قیمت ۱۰گروه مواد غذایی در بازار نشان می‌دهد میوه در یک‌سال گذشته با ۸۵.۹درصد پیشتاز افزایش قیمت بوده است.

دفاع ازآزادی بیان با اسلحه

گروهی از فعالان ضد‌اسلام در شهر فونیکس در ایالت آریزونای آمریکا قصد دارند امروز (همزمان با اذان مغرب به وقت محلی در فونیکس) «در حمایت از آزادی بیان» مقابل مسجدی در این شهر تجمع کنند.

ائتلاف القاعده با دیگردشمنان سوریه

مصاحبه شبکه قطری الجزیره با سرکرده گروه تروریستی «جبهه‌النصره» که در واقع «القاعده سوریه» به‌حساب می‌آید، مسئله‌ای عادی نبوده و از بسیاری از تحولات اخیر در خاک سوریه رمزگشایی می‌کند.

تک تیرانداز آمریکایی ویدئوهای خانگی را هدف گرفت

همشهری آنلاین: فیلم پرفروش «تک تیرانداز آمریکایی» ساخته کلینت ایستوود در راس فیلم‌های ویدئو خانگی آمریکا جای گرفت.

کاهش ۳۰۱ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس و فرابورس در مبادلات هفته گذشته کاهش یافت.

حمید متبسم در برنامه دستان از خود و زندگی هنری‌اش می‌گوید

همشهری آنلاین: برنامه موسیقی محور دستان که هر جمعه از شبکه آموزش پخش می‌شود این هفته میزبان حمید متبسم نوازنده وآهنگساز برجسته ایرانی است.

افتتاح یک نمایش توسط مسجدجامعی؛ انگار در چشمان تو اسب می‌دود

همشهری آنلاین: نمایش «انگار در چشمان تو اسب می دود» به کارگردانی طاها ذاکر و بازی بهاره رهنما چهارشنبه ۶ خرداد ماه با حضور احمد مسجدجامعی افتتاح شد.

چین ۹۰۰ میلیارد دلار روی راه ابریشم سرمایه گذاری می‌کند

همشهری آنلاین: چین برای زیرساخت های مربوط به مسیرهای راه ابریشم زمینی و دریایی، ۹۰۰ میلیارد دلار از جمله با کمک بانک تازه تاسیس خود، سرمایه گذاری خواهد کرد.

توضیحات منصوریان در باره رفتار نامناسب عربستانی‌ها؛ خیلی سخت گذشت

همشهری آنلاین: علیرضا منصوریان سرمربی تیم نفت تهران از حاشیه‌های ناشایستی که میزبان عربستانی برای آنها به وجود آورد سخن گفت.

جذب ۸ هزار عضو هیات علمی جدید در دانشگاه‌ها

همشهری آنلاین: رییس هیات عالی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی گفت: ۸ هزار عضو هیات علمی جدید در سال ۹۴ در دانشگاه‌های کشور جذب می‌شوند.