پنج شنبه 14 اسفند 1393 | به روز شده: 30 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 16:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

ناگفته‌های فرزند شهید کشوری از نمایش کابوس شب نیمه آذر

همشهری آنلاین: علی کشوری (فرزند شهید خلبان احمد کشوری) که این روزها نمایش «کابوس شب نیمه آذر» را در «تئاترشهر» اجرا می‌کند، تاکید دارد که بخش زیادی از این نمایش مبتنی بر واقعیت‌های زندگی خانوادگی اوست

من وجودت را کنترل کن

فاطمه شیری: نزدیک به ۵ عصر است و تالار وحدت میزبان گروهی است که با نمایش خود دست گذاشته‌اند روی اخلاق و رفتارهای اشتباه انسانی.

خزائن رحمت

رحمت الهی نمودها و جلوه‌هایی دارد و بیشتر آنها را بدون طلب کردن، خداوند به ما ارزانی داشته است.

همسایگان خـورشید

تارا امیری: عید امسال مقارن با ایام شهادت حضرت صدیقه طاهره(س) است و احتمالا این تقارن باعث می‌شود که خیلی‌ها هوای سفر به یک مکان زیارتی را داشته باشند و چه جایی بهتر از مشهد مقدس.

بذر عشق در باغ‌ گندم

مرجان همایونی: «برنامه شما را دیدم، خیلی خوب بود، هم به لحاظ سینه‌زنی، هم از لحاظ مداحی و هم از لحاظ دعاهایی که کردید.»

شما از همه داستان خبر ندارید...

اسماعیل رمضانی: ما ملتی قصه‌پرداز هستیم.ادبیاتی قصه‌گو داریم و فرهنگ عامه‌مان هم سرشار از داستان‌های کوتاه و بلند است

عکس روز: ارکستر نظامی چین

همشهری آنلاین: یک گروه موسیقی نظامی چینی روز سه‌شنبه ۳ مارس (۱۲ اسفند) ۲۰۱۵ پیش از گشایش کنفرانس مشورتی سیاسی خلق چین (CPPCC) در سالن بزرگ خلق در پکن تمرین می‌کند.

گزارشی از اختتامیه جشنواره هنرهای تجسمی فجر

همشهری آنلاین: بی‌برنامگی تالار وحدت در اجرای دو برنامه باعث شد اختتامیه هفتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر با حاشیه‌هایی همراه شود.

سال آینده قیمت مسکن افزایش نمی‌یابد

عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی پیش بینی کرده که سال آینده اتفاق خاصی در بخش مسکن رخ نمی‌دهد و افزایش قیمتی نداریم.

نشست تخصصی: آموزش اخلاق در علوم و فناوری

همشهری‌آنلاین: کمیسیون ملی یونسکو با همکاری انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری و کرسی یونسکو در آموزش سلامت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، دومین نشست تخصصی آموزش اخلاق در علوم و فناوری را با موضوع اخلاق دانشگاهی پنجشنبه ۱۴ اسفند از ساعت ۹ تا ۱۶ در موزه ملی تاریخ علوم پزشکی برگزار می‌کند.

گشت تعزیرات در بازار مرغ

افزایش قیمت برخی اقلام خوراکی و محصولات صنعتی در حالی ادامه دارد که گشت‌های سازمان تعزیرات حکومتی از روز گذشته برای مقابله با گرانی وارد بازار مرغ شدند.

پیاده‌ راه ۱۷ شهریور، میزبان نمایشگاه‌های مختلف در سال ۹۴

در آخرین روزهای سال و در روزهایی که هوای تهران بهاری‌تر شده است، نمایشگاه بهارانه‌ گل و گیاه در پیاده‌راه آیینی ۱۷شهریور از امروز برگزار می‌شود.

سمنانیان از وزارت علوم رفت؛ حکم فرهادی برای رئیس جدید مرکز هیات‌های امنا

همشهری آنلاین: دکتر سعید سمنانیان که انتصابش به عنوان رئیس مرکز هیات‌های امنا و هیات ممیزه مرکزی وزارت علوم، مورد انتقاد برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی طی یک سال گذشته بود، از این سمت کنار رفت.

شرایط مرخصی زندانیان در ایام نوروز ابلاغ شد

همشهری آنلاین: رئیس قوه قضاییه با صدور بخشنامه‌ای شرایط بهره‌مندی محکومان از تسهیلات مرخصی را در ایام نوروز اعلام کرد.

بستری شدن در دستشویی بیمارستان

یورکشایر>‌ بیمار انگلیسی که پیش از عمل جراحی در حمام - ‌دستشویی بیمارستان بستری شده بود مانند یک خبرنگار از تمام رویداد‌های این شیوه بستری شدنش گزارش تهیه کرد و یک جنجال رسانه‌ای پدید آورد.

علی رهبری مدیر هنری و رهبر ارکستر سمفونیک تهران شد

همشهری‌آنلاین: علی رهبری موسیقیدان و رهبر بین‌المللی موسیقی کلاسیک، طی نشستی خبری رسما سمت مدیر هنری و رهبر ارکستر سمفونیک را بر عهده گرفت.