شنبه 11 بهمن 1393 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 16:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

حمله داعش به ارتش مصر

در خونین‌ترین حملات گروه‌های تروریستی به ارتش مصر در ماه‌های گذشته، پنجشنبه‌شب حدود ۱۰۰ نفر در شبه‌جزیره سینا کشته و زخمی شدند.

کابینه سعودی زیر‌و‌رو شد

پنجشنبه‌شب تلویزیون عربستان با قطع برنامه‌های عادی، احکام جدید و عزل‌ونصب‌هایی را اعلام کرد که شاه جدید صادر کرده است.

انتقاد شدید کارشناسان از دستکاری در شاخص بورس

۱۰ روز پس ازشنیده شدن صدای اعتراض سهامداران در تالارحافظ ۲تن از کارشناسان شناخته شده بورس نیز سیاست‌های دولت را در بازار سرمایه به نقد کشیدند.

افت ۳۳ درصدی نسبت قیمت بر درآمد بورس در یک سال

در دوره یک سال محدود به دی‌ماه پارسال تا دی امسال میانگین زیان سرمایه‌گذاری در بورس به ۲۱ درصد رسیده است اما بسیاری از کارشناسان معتقدند؛ به‌دلیل لحاظ شدن سودنقدی در شاخص و اثر شرکت‌های بزرگ، این متغیر چندان گویای واقعیت‌های بازار سهام نیست.

پایان سرقت‌های شبانه از مغازه‌های پایتخت

اعضای باند سرقت پس از دستگیری قصد داشتند همه‌‌چیز را انکار کنند.

تصادف در جاده مرگ، جان ۵ معلم را گرفت

بر اثر تصادف یک دستگاه پژو روآ با یک تریلی اسکانیا در محور اهر- تبریز که به جاده مرگ آذربایجان شرقی معروف است، ۵ معلم جانشان را از دست دادند.

راز عتیقه ۲۵ میلیارد تومانی در فیلم‌های قاچاقچیان

فیلم‌های کشف شده از مخفیگاه حفاران غیرمجاز پرده از فعالیت باند بزرگ قاچاق عتیقه برداشت.

ضمانت هوای خوب در روز عروسی

کالیفرنیا> شرکتی مسافرتی به نام Oliver's Travels در ازای دریافت ۱۵۰ هزار دلار هوای آفتابی، بارانی و حتی برفی را به دلخواه خانواده عروس و داماد تضمین می‌کند.

خواب راحت با اسپری گردن

توکیو> ۲ پژوهشگر که پیش از این نیز یک اسپری‌ برای افزایش انرژی ساخته بودند موفق شدند اسپری دیگری برای خواب راحت کشف و به بازار عرضه کنند.

جراحی مغز در ۲۵۰۰ سال پیش

مسکو> یک پزشک روس شیوه‌ای که ۲۵۰۰ سال پیش برای جراحی مغز استفاده می‌شده را آزمود.

نخوانی‌اش خودکشی می‌کند

نیـــویـــورک> جـیـمز پـتـرسون نویسنده آمریکایی کتابی نوشته که خواننده به محض بازکردن صفحه نخست آن مجبور است طی ۲۴ ساعت آن‌را بخواند زیرا پس از پایان این مدت کتاب منفجر می‌شود.

هفته هجدهم؛ شکست پرسپولیس مقابل ذوب‌آهن

همشهری آنلاین: پرسپولیس تهران که در بازی‌های حذفی از ذوب‌آهن شکست خورده بود در بازی برگشت لیگ نیز مجددا شکست خورد.

برنامه ایران برای جلوگیری از تولد کودکان منگولیسم

همشهری آنلاین: معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: برنامه ژنتیک اجتماعی ایران یکی از موفقترین برنامه‌ها در دنیا در پیشگیری از تولد نوزادان مبتلا به تالاسمی است.

آغاز توزیع کارت آزمون ارشد از ۱۲ بهمن؛ ۸۱۱ هزار داوطلب رقابت می‌کنند

همشهری آنلاین: آزمون کارشناسی ارشد سال ۹۴ دانشگاه‌های سراسری با رقابت بیش از ۸۱۱ هزار داوطلب از روز چهارشنبه ۱۵ بهمن ماه به مدت سه روز در سراسر کشور برگزار می‌شود.

روحانی: در صورتی موفق هستیم که جامعه نشاط داشته باشد

همشهری آنلاین: رئیس جمهور گفت: ما در تمام صحنه‌ها در صورتی موفق هستیم که به آینده امید داشته باشیم و در جامعه ما نشاط، هیجانات مثبت و همت لازم وجود داشته باشد.

نشان «سیب سلامت»؛ مجوز ورود فرآورده‌ها به بازار

همشهری آنلاین: معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، گفت: بدون مجوز وزارت بهداشت هیچ فرآورده‌ای نمی تواند وارد بازار شود و آرم «سیب سلامت» علامت پروانه ساخت و پروانه مجوز ورود به بازار است.

فرمانده کل سپاه: پاسخ ایران و حزب الله به رژیم صهیونیستی یکی است

همشهری آنلاین: فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با تاکید بر این که قدرت حزب الله لبنان برگرفته از همت، ایمان و راه مقاومت است، گفت: پاسخ ایران و حزب الله به رژیم صهیونیستی یکی است.