چهارشنبه 9 مهر 1393 | به روز شده: 9 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 16:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

رؤیاهاى کودکى، خاکسترى‌هاى آسمان را رنگى مى‌کند!

هفته‌ى آینده شهر پر مى‌شود از بادکنک‌هاى رنگى کودکى. کانون پرورش فکرى کودکان و نوجوانان، از ۱۵ تا ۲۱ مهر، جشن هفته‌ى ملى کودک امسال را برگزار مى‌کند و این درحالى است که بیش از دو دهه، مسئولیت برگزاری برنامه‌هاى روز جهانی کودک هم، بر عهده‌ى کانون بوده است.

عکس روز: بیمار مستاصل

همشهری آنلاین: مردی که نشانه‌های ابولا را نشان می‌دهد روز ۲۹ سپتامبر (۷ مهر)‌ در انتظار است تا اجازه ورود به یک مرکز درمانی در مونرویا پایتخت لیبریا به او داده شود. این مرد مدت کوتاهی بعد پذیرش شد.

شارژ تلفن‌همراه با آلودگی صوتی

لندن> پژوهشگران دانشگاهی در انگلستان موفق شدند با پوششی از اکسید روی، ورقه‌ای بسازند که قادر است با صدا یا فرکانس‌های نامنظم ناشی از آلودگی صوتی مانند ترافیک و سایر صدا‌ها ۵ ‌ولت جریان الکتریکی تولید کند.

رختخواب خود را بپوشید

توکیو> مبتکر ژاپنی لباسی طراحی کرده که درجا تبدیل به رختخواب شده و کاربر می‌تواند روی آن بخوابد.

اوختاپوس تحقیقاتی

شیکــاگـو> دانـشمـنـدان با بهره‌بردن از حرکات واقعی اختاپوس‌ها گونه روباتیک و سیلیکونی آن‌را ساخته‌اند.

شاخص بورس رشد کرد

شاخص کل بورس تهران در مبادلات با ۰.۶ واحد افزایش به ۷۱ هزارو ۶۷۵ واحد رسید.

معامله سهام در بورس تهران آسان می‌شود

خبر حذف کارگزار ناظر مدتی قبل از سوی رئیس سازمان بورس اوراق بهادار اعلام شد.

عرضه سیمان در بورس‌کالا قطعی شد

دولت، بورس کالا وانجمن صنفی صنعت سیمان بالاخره به توافق رسیدند.

یداللهی خواننده شد؛ آلبوم‌های همایون شجریان و محمدرضا فروتن؛ بزودی

همشهری آنلاین: اگرچه افشین یداللهی این روزها قصد دارد اولین آلبوم رسمی خود را منتشر کند؛ اما سه آلبوم جدید از همایون شجریان، فردین خلعتبری و محمدرضا فروتن با ترانه‌های یداللهی به زودی منتشر می‌شود.

توسعه فضاهای فرهنگی و سبز در پایتخت

بوستان‌های تهران این روزها دیگر سیمای بوستانی صرف با فضاهای تفرجگاهی نیست.

زندگی شهری متضمن شهری زنده

محمدمهدی تندگویان: گسترش شهرها در دنیای امروز و به تبع آن افزایش جمعیت، مدیریت شهری را ملزم به تأمین نیازهای ساکنین شهر ساخته است.

آغاز بررسی اصلاحیه قانون مالیات ارزش افزوده

معاون سازمان امور مالیاتی از آغاز بررسی اصلاحیه قانون مالیات ارزش افزوده خبر داد.

انتقال وام مسکن امکان‌پذیر است

محمد عدلی: بانک مسکن در ۱۸شهریورماه بخشنامه‌ای به شعب ابلاغ کرده است که براساس آن انتقال وام مسکن هنگام فروش خانه به خریدار جدید، متوقف شده است.

تکاپوی بانک‌ها برای حفظ سود کارتخوان‌ها

اکثر مدیران عامل بانک‌های دولتی و خصوصی ایران درخصوص پیشنهاد بانک مرکزی مبنی بر اخذ کارمزد از تراکنش‌های خرید پایانه‌های فروش سکوت کرده‌اند، سکوتی معنادار و مبهم که مشخص نیست آیا آنها با چنین پیشنهادی موافق هستند یا مخالف؟

۵ محور توافقنامه امنیتی افغانستان با آمریکا و ناتو

تنها یک روز پس از برگزاری مراسم تحلیف ریاست‌جمهوری افغانستان مقام‌های کابل و واشنگتن توافقنامه همکاری امنیتی میان دوطرف را به امضا رساندند تا آمریکایی‌ها پس از ماه‌ها امتناع حامد کرزی از قبول این توافق به هدف خود برسند و بتوانند همچنان نظامیان خود را در این کشور باقی نگه دارند.

مرگ دختر جوان ۲۰ روز پیش از عروسی

خانواده دختر جوانی که ۲۰ روز پیش از مراسم عروسی‌اش جانش را از دست داد، از دکتر جراح به اتهام قصور پزشکی شکایت کردند. آنها می‌گویند کوتاهی این پزشک باعث مرگ دخترشان شد.

سرقت تلفن همراه دانش‌آموزان، جلوی مدرسه

هوشیاری افسر کلانتری، جوان سابقه داری که تلفن همراه پسران دانش‌آموز را سرقت می‌کرد به دام انداخت.

ناپدری سبحان کوچولو به حبس محکوم شد

ناپدری بی‌رحمی که فرزندخوانده ۸ ساله‌اش را با ضربات لوله جاروبرقی به قتل رسانده بود با گذشت اولیای دم از قصاص گریخت و به تحمل ۵ سال حبس محکوم شد.