چهارشنبه 12 فروردین 1394 | به روز شده: 22 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 17:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

پیرترین زن جهان درگذشت

همشهری آنلاین: یرترین زن جهان یک ماه پس از برگزاری جشن تولد صد و هفده سالگی خود در ژاپن درگذشت.

پیش‌بینی وضعیت هوا برای ۱۳ فروردین

همشهری آنلاین: آسمان بیشتر استان‌های کشور در روز طبیعت، ۱۳ فروردین، آرام خواهد بود.

تشییع پیکر شهدای هنگ مرزی قصر شیرین

همشهری آنلاین: پیکر پنج تن از شهدای هنگ مرزی شهرستان قصر شیرین که بر اثر انفجار مین به شهادت رسیده بودند، یازدهم فروردین تشییع شد.

استقبال از تیتراژ پایانی یک فیلم با صدای شهرام ناظری

همشهری‌آنلاین: تیتراژ پایانی یک فیلم سینمایی به کارگردانی «مسعود جعفری جوزانی» که توسط «شهرام ناظری» خوانده شده است؛ مورد استقبال مخاطبان موسیقی و سینمای کشور قرار گرفت.

معروف: مطمئن نیستم در زنیت بمانم

همشهری آنلاین: پاسور والیبال زنیت کازان روسیه درمورد ادامه حضورش در این تیم گفت: آرزوی هر بازیکنی است که در زنیت بازی کند، اما من برای فصل بعد مطمئن نیستم و هنوز تصمیمی نگرفته‌ایم.

امکانات ارتش پاکستان در خدمت عربستان است

همشهری آنلاین: خبرگزاری عربستان مدعی شد، نواز شریف نخست وزیر عربستان در گفت‌وگوی تلفی با پادشاه عربستان اعلام کرد که تمام امکانات ارتش این کشور در خدمت ریاض است

نمایندگان ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۴۸ هزار دلار جریمه شدند

همشهری آنلاین: کمیته انضباطی کنفدراسیون فوتبال آسیا تازه‌ترین آرای انضباطی خود را اعلام کرد که براساس آن چهار نماینده ایران در لیگ قهرمانان آسیا مشمول ۴۸ هزار دلار جریمه شدند.

بیانیه یا سند؛ هنوز چیزی نهایی نشده است

همشهری آنلاین: یک دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به برخی اخبار مبنی بر اینکه متن بیانیه و سندی اولیه در حال تنظیم است گفت: هنوز هیچ چیز نهایی نشده و بحث‌ها ادامه دارد.

پایان سومین نشست وزیران خارجه ایران و ۱+۵، دور چهارم شروع شد

همشهری آنلاین: سومین نشست وزیران خارجه ایران و کشورهای عضو این گروه در سه‌شنبیه ۱۱ فروردین، پس از یکساعت و نیم یافت و چهارمین نشست پس از یک ساعت تنفس، آغاز به کار کرد.

وزیر خارجه روسیه به مذاکرات در لوزان پیوست‎

همشهریی آنلاین: سرگی لاوروف وزیر خارجه روسیه که روز دوشنبه برای انجام کاری به مسکو بازگشته و مذاکرات را ترک کرده بود عصر سه‌شنبه (۱۱ فروردین) وارد محل مذاکرات شد.

جنگنده‌های عربستان استان ضالع یمن را بمباران کردند

همشهری آنلاین: جنگنده‌های عربستان صبح امروز (سه‌شنبه ۱۱ فروردین) مناطقی از استان ضالع در جنوب یمن را بمباران کردند.

پادشاه عربستان برای توقف تجاوز به یمن ۴ شرط دارد

همشهری آنلاین: پادشاه عربستان برای توقف تجاوز جنگنده‌های ائتلاف عربی به رهبری ریاض علیه یمن ۴ شرط تعیین کرد که از جمله بازگشت دولت سابق یمن بر مصدر کار است.

محور هراز - آمل تا نیمه اول ۹۵ چهار بانده خواهد شد؛ گزارش وزیر راه

همشهری آنلاین: وزیر راه و شهرسازی در بازدید از محور هراز از جابه جایی حدود ۱۴ میلیون نفر از طریق حمل و نقل عمومی از ۲۵ اسفند تا ۹ فروردین خبر داد و گفت: محور هراز - آمل تا نیمه اول ۹۵ چهار بانده خواهد شد.

۱۴ کشته در حوادث رانندگی ۱۰ فروردین

همشهری آنلاین: عدم توجه به قوانین رانندگی در جاده‌های مختلف کشور منجر به کشته شدن ۱۴ نفر در روز گدشته (۱۰ فروردین) شد.

جلسه مسئولان فوتبال برای بررسی برنامه‌های سال ۹۴ کی‌روش

همشهری آنلاین: نایب رییس فدراسیون و رئیس سازمان لیگ فوتبال ایران در خصوص برنامه ارسالی کارلوس کی روش برای سال جاری جلسه‌ای برگزار کردند که تردیدهایی را در مورد جدایی کی روش ایجاد می‌کند.

بارش شدید تگرگ در تهران

همشهری آنلاین: بارش شدید تگرگ در اواخر شب ۱۰ فروردین در تهران مردم را غافلگیر و آتش‌نشان‌ها را فعال کرد.

مذاکرات ۱+۵ | نخستین نشست روز پایانی برای حل اختلافات باقی‌مانده

همشهری آنلاین: نشست وزیران خارجه ایران و کشورهای ۱+۵ برای حل اختلافات باقی مانده و دستیابی به راه حل در هتل بوریواژ برگزار شد.