سه شنبه 15 اردیبهشت 1394 | به روز شده: 5 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 17:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

تعلل دولت در اجرای مصوبه کشت فراسرزمینی

فرحناز هاشمی: هشدارهای پیاپی مسئولان وزارت نیرو همراه با سایر کارشناسان محیط‌زیست درباره کمبود شدید آب، کم‌کم اذهان عمومی را نسبت به‌خشک شدن فلات ایران حساس کرده و در همان حال هم راهکارهای مختلفی برای جلوگیری از وقوع این بحران ارائه شده است، از جمله کشت فراسرزمینی.

آجرکردن نان جیب‌بر و سیاه‌کن‌

اگر خدایی ناکرده پایتان به کلانتری و اداره آگاهی باز شود، زود متوجه می‌شوید که برخی به جای کارت‌به‌کارت کردن پول‌ها آنها را جیب‌به‌جیب می‌کنند؛ به این معنی که از جیب رهگذر‌ها به جیب خودشان پول واریز می‌کنند.

پیشروی داعش در سایه بازگشت اختلافات به عراق

چندین انفجار بغداد و حومه پایتخت عراق را لرزاند و گزارش‌ها نشان می‌دهد که عملیات نیروهای نظامی عراق در استان انبار به کندی پیش می‌رود.

اطلاع‌رسانی مستمر؛ راه کاهش آسیب‌پذیری شهر

افتتاحیه همایش بین‌المللی کاهش خطرپذیری و مدیریت سوانح در مناطق شهری با همکاری فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمردر هتل استقلال تهران برگزار شد.

کنسرت گروه نقش در تالار رودکی

همشهری آنلاین: گروه موسیقی نقش به آهنگسازی و سرپرستی امیر شریفی و آواز مهدی امامی در روزهای ۳۰ و ۳۱ اردیبهشت در تالار رودکی به صحنه خواهد رفت.

نیم میلیون عنوان کتاب در معرض تماشا و فروش

همشهری آنلاین: نشست خبری بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با حضور سید عباس صالحی، امیرمسعود شهرام‌نیا، محمود آموزگار و سیدمهدی جعفری، روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت در دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی برگزار شد.

معمای کد‌های خاص در بورس

یک گروه از سهامداران با امضای نامه و تشکیل یک کمپین خواستار انجام بازرسی‌های قانونی از بورس تهران برآمده است.

افت یک درصدی شاخص بورس

روند نزولی شاخص بورس در مبادلات ادامه یافت.

انفجار در مقر امنیتی حماس در غزه

همشهری آنلاین: مقر امنیتی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) در شهر غزه هدف انفجار یک بمب قرار گرفت.

عذاب وجدان، قاتل پدر را به اداره آگاهی کشاند

پسر جوان بعد از قتل پدرش قصد داشت با صحنه‌سازی مرگ او را یک حادثه طبیعی جلوه‌دهد اما دستش رو شد و بعد از چند روز فرار مجبور شد خودش را تسلیم کند.

مرگ گنج‌یاب در جست‌وجوی‌گنج

۲ جوان که در جست و جوی گنج بودند، ۷‌ ماه پس از شروع حفاری در کوهستان‌های استان کردستان دچار حادثه‌ای مرگباری شدند.

سقوط مرگبار از وانت؛ حادثه یا جنایت

کارآگاهان جنایی پایتخت مشغول تحقیق درباره حادثه‌ای مرموز هستند که در جریان آن زنی بعد از سقوط از وانت شوهرش جان خود را از دست داد.

۴ کشته در تیراندازی ویسکانسین آمریکا

همشهری آنلاین: رسانه‌های آمریکایی از کشته شدن چهار تن به دنبال تیراندازی بر روی یک پل در شرق ایالت ویسکانسین این کشور خبر دادند.

تجلیل از معلمان نمونه به مناسبت روز معلم در یزد

همشهری‌آنلاین: آیین بزرگداشت روز معلم و تجلیل از معلمان نمونه کشوری و استانی در یزد برگزار شد.

عطر خوش گل‌ها ،از شعر تا شیراز

آیدا ابوترابی: بهار باشد و بهاری باشی و عاشق گل و گیاه، نمی‌شود چرخ سبزت را پر از گُل نکنی!

داعش در تگزاس

همشهری آنلاین: سازمان نظارت بر پایگاه های اطلاع رسانی تروریستی اعلام کرد: گروه تروریستی 'داعش' مسئولیت تیراندازی در شهر 'گارلند' ایالت تگزاس را برعهده گرفته است.

خواب تجزیه برای خاورمیانه

این روزها سندی در کنگره آمریکا در حال بررسی است که واکنش گسترده و یکپارچه عراقی‌ها را به‌دنبال داشته‌است.

دختران هوگو پوش برتر نونهال استان تهران معرفی شدند

همشهری آنلاین: رقابتهای قهرمانی استان تهران در رده سنی نونهالان دختر، به منظور شناسایی نفرات برتر و حضور مقتدرانه در رقابتهای قهرمانی کشور با حضور ۱۱۷ هوگوپوش در اوزان دهگانه برروی ۳ شیابچانگ در خانه تکواندو پایتخت برگزار شد.